Hoofdpagina‎ > ‎dwang / OCD‎ > ‎

dwangstoornis ocd subtypen

Er zijn verschillende subtypen binnen de dwangstoornis te onderscheiden.
De meest voorkomende zijn de smetvrees, controledwang en magische dwang.

SubtypeDwanggedachteDwanghandeling
Smetvrees Angst voor besmettingVoorbeelden: Herhaaldelijk handen wassen, excessief schoonmaken en poetsen, kleding verwisselen, contact met vieze oppervlakten vermijden 
Controledwang Angst voor een toekomstige rampzalige gebeurtenis, zoals brand of inbraak. Kan echter ook gaan over een rampzalige gebeurtenis die zich reeds heeft afgespeeld, zoals het hebben aangereden van iemand tijdens het autorijden.Voorbeelden: Gasfornuis of gaskraan controleren, lampen controleren, sloten controleren, ramen controleren. Terugrijden om te kijken of er echt niemand gewond op straat ligt die de cliënt zou hebben aangereden. Bevestiging vragen aan anderen, of eventueel een ander de controle vragen extra na te lopen. 
Magische dwangAngst voor een voorgestelde rampzalige gebeurtenis zoals ernstige ziekte bij een familielid, een vliegramp, brand of het niet halen van een examen.Dwanghandelingen waarbij geen logische relatie verondersteld mag worden met de gevreesde ramp, maar waarbij de cliënt gelooft dat het verrichten van een specifieke handeling die ramp kan voorkomen. Voorbeelden: iets rechtzetten, iets aanraken of afschudden, een specifiek woord of zin uitspreken of (hardop of in gedachten).
 Harming obsessionsAngst de controle over zichzelf te verliezen en iets te doen wat men niet wil doen. Dat kan gewelddadig van aard zijn (bijv. iemand neersteken), iets zelfbeschadigends (de angst voor de trein te springen als die langsrijdt op het station, of te springen wanneer men op een hoog gebouw staat) of meer van sociaal angstige aard (angst iets dat genant of beledigend is te zeggen of te doen).De meest voorkomende neutraliserende handeling is vermijding (voorbeeld: vermijden van het aanraken van een mes wanneer iemand anders in de buurt is, of stap achteruit zetten als men op het station de trein eraan ziet komen). Soms stellen mensen zichzelf echter ook dwangmatig gerust in hun hoofd (coverte dwanghandeling).
TeldwangVoor zover mij bekend niet een concrete dwanggedachte, als wel meer dat het een rustig gevoel geeft. Mogelijk speelt er een rampgedachte mee die ligt op het gebied van het verliezen van de mentale controle.Enerzijds steeds tellen (stappen tellen, traptreden tellen, tellen hoeveel mensen er in een zaal zijn of hoeveel ramen een gebouw heeft). Anderzijds het verrichten van zoveel mogelijk dagelijkse handelingen in het aantal van een specifiek, geliefd getal. Vaak is het een relatief laag getal, zoals drie of vier.
Verzameldwang ('hoarding')Angst om iets weg te gooien of te verliezen dat men in de toekomst nog nodig heeft.Eindeloos verzamelen van allerlei objecten, en vermijding van het weggooien van opgebruikte spullen. Voordat een product wordt weggegooid vindt er een uitgebreide mentale controle plaats waarbij de cliënt zich herhaaldelijk gaat afvragen of er niet een bestemming over het hoofd wordt gezien voor dit product, waardoor weggooien zou leiden tot de gevreesde uitkomst het toch nodig te hebben en niet meer te bezitten.